0
0
Navigatie
Beoordeeld met een 9.0/10

Wat is glutenvrij meel?

Voordat we kijken naar de verschillende soorten glutenvrij meel, is het eerst belangrijk dat het duidelijk wordt wat glutenvrij meel nu eigenlijk is. Glutenvrij meel is een meel dat geen gluten bevat. Gluten zijn eiwitten die voorkomen in de meeste graansoorten. Je kunt hierbij denken aan tarwe en spelt. Omdat de meeste baksels, zoals broden, cakes en pizza's, gemaakt worden met meel van glutenhoudende graansoorten, is het lastig om jouw favoriete gerechten glutenvrij te vinden in de supermarkt of bij de bakker. 
 
Gluten spelen een belangrijke rol in glutenhoudende meelsoorten. In tarwemeel, roggemeel, speltmeel, gerst en tal van andere meelsoorten zitten gluten. Deze gluten zorgen ervoor dat je deeg of beslag kan rijzen. Op deze manier maken gluten jouw baksel luchtig. Daarnaast fungeren gluten als een bindmiddel. Ze maken je deeg of beslag elastisch, waardoor je na het kneden een vliesje kunt trekken van je deeg. Als je geen gluten of niet genoeg gluten in je deeg of beslag hebt, zal je baksel, bijvoorbeeld je brood, compact, zwaar en kruimelig worden. 
 
De binding die gluten teweegbrengen is niet voor elk baksel even belangrijk. Koekjes hoeven bijvoorbeeld minder elastisch te zijn dan brood. Als je eieren gebruikt voor je koekjes of cake, geven die meestal een voldoende binding. Je bakt dus makkelijker glutenvrije koekjes dan een glutenvrij brood. 
 
Maar het bakken van glutenvrij brood is niet onmogelijk. Er bestaan ontzettend veel soorten glutenvrij meel. Glutenvrij meel wordt gemaakt van bijvoorbeeld noten, zoals kastanjemeel, of van glutenvrije graansoorten, zoals rijstmeel en havermeel. Net als bij tarwemeel, maal je de noten of het graan tot een fijn poeder om glutenvrij meel te maken. 

Soorten glutenvrij meel

Er zijn enorm veel verschillende soorten glutenvrij meel. Elke meelsoort heeft zijn eigen unieke smaak en eigenschappen. Dit maakt dat niet elk glutenvrij meel even geschikt is voor het baksel dat jij wil maken. We zetten hier de belangrijkste soorten glutenvrij meel op een rijtje:
 
Teffmeel is een glutenvrij meel dat gemaakt wordt van teff. Teff is een graansoort met een opmerkelijk kleine graankorrel. Er zijn verschillende soorten teffmeel. Witte teffmeel heeft een zachte, nootachtige smaak en bruine teffmeel heeft een wat meer overheersende, aardse smaak. Dit glutenvrij meel is erg veelzijdig. Je kunt dit meel dus voor allerhande glutenvrije baksels gebruiken. Teffmeel heeft echter geen bindende eigenschappen en kan niet als absolute vervanger voor tarwemeel gebruikt worden. Je mengt teffmeel dus altijd met andere glutenvrije meelsoorten.
 
Amandelmeel is een ontzettend populaire meelsoort. Niet alleen is amandelmeel glutenvrij, maar het is ook nog eens een super gezonde en koolhydraatarme meelsoort. Zoals de naam al suggereert, wordt amandelmeel gemaakt van amandelen. Amandelmeel kun je in combinatie met andere soorten glutenvrij meel gebruiken, maar in sommige recepten kun je amandelmeel ook als absolute vervanger voor tarwebloem gebruiken. Amandelkoekjes, bijvoorbeeld, kun je met enkel amandelmeel bakken. 
 
Sorghummeel wordt gemaakt van de glutenvrije graansoort sorghum bicolor. Sorghummeel heeft een neutrale smaak die vergelijkbaar is met de smaak van tarwe. Hierdoor kun je dit meel prima gebruiken als een vervanger voor tarwemeel. Je baksel krijgt dus geen overheersende smaak. Voor de bakkwaliteit van je brood, cake of muffin gebruik je sorghummeel in combinatie met andere glutenvrije meelsoorten of met zetmeel. 
 
Lupinemeel is, net als sorghummeel, een glutenvrij meel met een neutrale smaak. Dit meel wordt ook wel bonenmeel genoemd en wordt gemaakt van de lupineboon. Lupinemeel wordt al voor langere tijd gebruikt als bindmiddel en broodverbeteraar. Dit glutenvrij meel kenmerkt zich dus in zijn glutenachtige eigenschappen. Lupinemeel is een handige toevoeging aan je glutenvrije meelmix als je nog een bindmiddel nodig hebt. Lupinemeel is een meelsoort die je op zichzelf kunt gebruiken in sommige baksels. Zo kun je pannenkoeken bakken met enkel lupinemeel. 
 
Boekweitmeel wordt gemaakt van het pseudograan boekweit. Boekweit is dus geen graan, maar de korrel van de boekweitplant. Dit meel heeft een aardse smaak en is het lekkerst in hartige baksels of in brood. Tijdens het bakken, kan boekweitmeel zorgen voor een kruimelig resultaat. Het is daarom belangrijk dat je dit meel mengt met andere glutenvrije meelsoorten. 
 
Quinoameel wordt tevens van een pseudograan gemaakt. Quinoa is, net als boekweit, de eetbare korrel van een plant. De quinoazaadjes worden fijngemalen om het glutenvrij quinoameel te maken. Quinoameel kun je voor allerhande verschillende baksels gebruiken en combineer je voor het beste resultaat met andere glutenvrije meelsoorten. 
 
Kikkererwtenmeel is een bijzonder soort glutenvrij meel. Dit meel van gemalen kikkererwten heeft een ietwat nootachtige smaak en een lichtgele kleur. Je gebruikt dit meel in combinatie met andere glutenvrije meelsoorten om al jouw favoriete gerechten te maken. Dit meel kun je dus voor van alles gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan brood, pizza, taart, cake, pannenkoeken en koekjes. Kikkererwtenmeel is een sterk bindmiddel. Je hebt dus geen extra bindmiddel nodig als je dit meel gebruikt. 
 
Kokosmeel wordt gemaakt van het gedroogde vruchtvlees van de kokosnoot. Dit meel heeft een zachte, zoete smaak en een lichtgele kleur. Kokosmeel is eigenlijk geen meel, maar een vezel. Kokosmeel neemt een stuk meer water op dan andere meelsoorten. Je vervangt tarwebloem in een recept met ongeveer een vierde van de hoeveelheid kokosmeel. Dit glutenvrij meel is met name geschikt voor zoete baksels.
 
Rijstmeel is een glutenvrij meel dat gemaakt wordt door rijst te malen. Je kunt rijstmeel volkoren kopen of als rijstbloem. De volkoren variant wordt gemaakt van hele, bruine rijstkorrels. Net als andere graansoorten, bestaat een rijstkorrel uit een kiem, zemel en meellichaam. Deze komen allemaal terug in volkoren rijstmeel. Ook dit glutenvrij meel heeft een nootachtige smaak. Rijstmeel wordt veel gebruikt als bindmiddel en voor het maken van pasta of noedels. Wanneer je rijstmeel combineert met andere glutenvrije meelsoorten, kun je er ook broden, cake, koekjes en andere baksels mee maken.
 
Maïsmeel wordt gemaakt van gemalen maïskorrels. Maïsmeel is niet hetzelfde als Maïzena, ofwel maïszetmeel. Maïszetmeel is een bindmiddel van het meellichaam van de maïskorrel. Maïsmeel wordt van de gehele maïskorrel gemaakt. Maïsmeel heeft meestal een lichtgele kleur en kun je voor zowel zoete als hartige gerechten gebruiken. Maïsmeel wordt vaak verwerkt in maïsbrood. 
 
Zo zijn er nog veel meer soorten glutenvrij meel. Denk bijvoorbeeld aan tapiocameel, amarantmeel en gierstmeel. Als je glutenvrij wil bakken, heb je dus meer dan genoeg keuze aan meel. 

Voordelen glutenvrij meel 

Het lijkt toch best lastig om zonder gluten te bakken. Waarom zou je dat doen? Voor mensen met coeliakie of mensen met een glutenintolerantie is het antwoord op die vraag natuurlijk duidelijk. Als je geen gluten kunt verdragen, dan moet je wel met glutenvrij meel bakken. Het is dan ook fijn dat bakken met glutenvrij meel mogelijk is en dat er zo veel soorten glutenvrij meel zijn.
 
Maar ook voor mensen die wel gluten eten, is een glutenvrije meelsoort soms een goed idee. Zo zijn er glutenvrije meelsoorten die tevens koolhydraatarm zijn. De populairste koolhydraatarme meelsoort is amandelmeel. Dit glutenvrije meel is uitermate geschikt voor mensen die een keto-dieet volgen maar wel van hun favoriete baksels willen genieten. Ook kokosmeel is zeer koolhydraatarm. 
 
Daarnaast verschillen de voordelen per meelsoort. Elke glutenvrije meelsoort heeft unieke eigenschappen en gezondheidsvoordelen. Zo is kikkererwtenmeel bijzonder rijk aan eiwitten, wat het een populair meel maakt onder sporters en vegetariërs. Lupinemeel is koolhydraatarm en vetarm, wat het voor meerdere diëten een aantrekkelijke meelsoort maakt. Daarnaast is lupinemeel ook rijk aan belangrijke voedingsvezels. Ook havermeel zit boordevol deze onmisbare oplosbare vezels. Daarnaast bevat havermeel ook tal van andere essentiële voedingsstoffen, zoals eiwitten, vitaminen en mineralen. 
 
Het grootste voordeel aan glutenvrij meel is dus dat dit meel glutenvrij is. Daarnaast heeft iedere glutenvrije meelsoort zijn eigen voordelen. Als je met glutenvrij meel bakt, maak je meestal een mix van verschillende soorten meel. Je geniet dus van de gezondheidsvoordelen van meerdere soorten meel in één gerecht. 

Bakken met glutenvrij meel 

Dat klinkt allemaal natuurlijk geweldig, maar helaas is glutenvrij bakken nog niet zo simpel. Glutenvrij meel bevat geen gluten. Zoals we eerder al zagen, zijn gluten essentieel bij het bakken. Zonder gluten bindt en rijst je deeg of beslag niet. Je kunt dan ook niet zomaar tarwemeel in een recept vervangen door een glutenvrij meel. 
 
Als je wel eens glutenvrij brood bij de supermarkt koopt, ken je de problemen die kunnen voorkomen bij het glutenvrij bakken. Door de afwezigheid van gluten is het brood erg compact, vochtig en kruimelig. Hoewel glutenvrij bakken waarschijnlijk nooit helemaal perfect zal gaan, zijn er wel dingen die je kunt doen om jouw glutenvrije gerechten zo lekker mogelijk te maken. Dit kost wat oefening, maar een luchtig glutenvrij brood is zeker mogelijk!
 
Glutenvrije meelsoorten hebben elk hun eigen smaken en eigenschappen. Als je slechts één soort glutenvrij meel gebruikt, kan de smaak overheersend zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor boekweitmeel en teffmeel. Voor een neutrale smaak kun je dus het beste een beetje van meerdere verschillende glutenvrije meelsoorten gebruiken. Ook glutenvrij meel met een neutrale smaak kun je soms niet op zichzelf gebruiken. Als de textuur niet optimaal is, krijg je een beter resultaat met een mix van meelsoorten. 
 
Gluten helpen je deeg of beslag rijzen en geven een elastische structuur aan je deeg of beslag door de binding die ze teweegbrengen. Wanneer je geen gluten gebruikt, kun je deze effecten nabootsen in jouw deeg of beslag met glutenvervangers. Psylliumvezels worden veel gebruikt in glutenvrije baksels. Ze nemen snel veel water op, waardoor ze een bijzonder sterke bindende werking hebben. Ze maken je deeg beter bewerkbaar en houden je brood of muffin smeuïg, zodat het minder snel kruimelt. Een andere glutenvervanger is glycerine. Glycerine wordt vooral gebruikt in glutenvrije cake en zorgt voor een smeuïge textuur. Xanthaangom verbetert de structuur van je baksels. Dit bindmiddel zorgt ervoor dat je ook zonder gluten een elastische structuur krijgt in je deeg of beslag. 
 
Zo zijn er nog veel meer glutenvervangers. Voor sommige recepten zijn deze bindmiddelen minder belangrijk dan voor andere. Welk glutenvervangend product je gebruikt hangt af van je recept en wat je wil bereiken. Vaak komt dit net aan op smaak, waardoor je zelf moet experimenteren met wat jij het lekkerst vindt. 
 
Voor het rijzen van je deeg of beslag gebruik je bakpoeder of baking soda. Meestal gebruik je een grotere hoeveelheid bakpoeder of baking soda met glutenvrij meel dan met tarwemeel. Welke hoeveelheid leidt tot jouw gewenste resultaat is een kwestie van experimenteren. 
 
Glutenvrij bakken is dus nog niet zo simpel. Gelukkig krijg je steeds beter een gevoel voor hoe je heerlijke glutenvrije baksels maakt naarmate je het vaker doet. Wil jij beginnen met oefenen of gewoon eens iets nieuws proberen? Bekijk dan onze glutenvrije recepten voor inspiratie!
Veelgestelde vragen
Waar koop je glutenvrij meel?

Bij Bakwinkel kun je kiezen uit een uitgebreid assortiment aan glutenvrije meelsoorten. Denk bijvoorbeeld aan amandelmeel, teffmeel en boekweitmeel. Elke glutenvrij meel heeft unieke eigenschappen. Je kiest dus zelf welk glutenvrij meel het beste past bij jouw bakproject. 

Is boekweitmeel glutenvrij?

Ja, boekweitmeel is geheel glutenvrij. Dit meel wordt gemaakt van de eetbare korrels van de boekweitplant. Boekweit wordt gezien als een pseudograan, maar is geen graan. Boekweit is van nature glutenvrij. 

Welke soorten meel zijn glutenvrij?
Er zijn enorm veel soorten glutenvrij meel. Voorbeelden van glutenvrije meelsoorten zijn amandelmeel, boekweitmeel, tapiocameel, maïsmeel, havermeel, hazelnootmeel en sorghummeel. Bij Bakwinkel kies je uit een enorm assortiment aan glutenvrije meelsoorten. 
 
Verkopen jullie ook glutenvervangers?

Jazeker, bij Bakwinkel vind je alles wat je nodig hebt om zelf een glutenvrije lekkernij te bakken. Glutenvervangende ingrediënten mogen dan ook niet missen. Welke glutenvervanger je nodig hebt, ligt aan je recept. Bij Bakwinkel kies je uit onder andere psylliumvezels, arrowroot, agar agar, Maïzena, aardappelzetmeel, guargom en xanthaangom. Deze glutenvervangers verbeteren de structuur van je baksel, waardoor jouw glutenvrij brood of taart net zo lekker is als de tarwevariant. 

Cookies op Bakwinkel. Bakwinkel gebruikt zowel functionele als analytische cookies. Hierdoor kan de website goed functioneren en worden bezoeken op de website goed gemeten. Daarnaast kunnen er marketingcookies worden geplaatst als je deze accepteert. Met marketingcookies kunnen wij de ervaring op onze website persoonlijker en meer gestroomlijnd maken. We kunnen je namelijk nuttige advertenties laten zien en zo je ervaring persoonlijker maken. Meer informatie? Lees hier alles in onze cookieverklaring. Liever toch geen marketingcookies? Dan kun je deze hier weigeren. We plaatsen dan enkel het standaardpakket van functionele en analytische cookies. Je kunt je voorkeuren later nog aanpassen op de voorkeuren pagina. Cookies accepteren
Cookie
Aan het laden...